Nuk duhet të fillojmë një punë me kohë të plotë deri në moshën 40-vjeçare!

Karriera juaj duhet të jetë maratonë, jo vrapim

Për njerëzit që manaxhojnë punë me orar të plotë, që kanë në varësi fëmijë dhe prindër të moshuar, asgjë nuk ndihet kaq me pakicë sa koha.

Por ka kohë për të bërë gjithçka, thotë psikologia Laura Carstensen, drejtor themelues i Qendrës së Stanfordit për jetëgjatësinë. Problemi i vetëm është se ne e kemi rregulluar jetën të gjithën gabim.

Një grua që është 40 vjeç sot mund të presë të jetojë edhe 45 vite të tjera, mesatarisht, ndërsa 5% do të jetojnë për të parë 100-vjetorin e tyre të lindjes. Njeriu mesatar 40-vjeçar do të jetojë një tjetër 42-vjeçar. Për shumë njerëz, në shumicën e atyre viteve do të jenë mjaft të shëndetshëm për të vazhduar punë që nuk përfshijnë aktivitet të rëndë fizik. Pra, pse ne ende i përmbushim të gjitha detyrimet tona për karrierë dhe familje brenda disa dekadave të furishme?

Në vend të një vrapi profesionist prej katër dekadash, që përfundon papritur në 65 vjeç, argumenton Carstensen, ne duhet të planifikojmë një karrierë maratonë, që zgjat më shumë, por që ka më shumë ndërprerje gjatë rrugës për të mësuar, për nevojat familjare dhe detyrimet jashtë vendit të punës.

“Ne kemi nevojë për një model të ri”, thotë Carstensen për normat aktuale rreth hapave të karrierës. E tanishmja nuk funksionon, sepse nuk i njeh të gjitha kërkesat e tjera në kohën tonë. Njerëzit punojnë me orar të plotë në të njëjtën kohë që rrisin fëmijët. Nuk marrin pushim. Nuk marrin kohë për të dalë jashtë vendit. Kohë për t’u rifreskuar… Shkojnë në këtë ritëm të paqëndrueshëm, dhe pastaj heqin prizën”.

Prej ndalimit të punës papritmas në moshën 66 vjeç, pensionistët aktualë të SHBA-së kanë të drejtë të kërkojnë përfitime të plota nga sigurimet shoqërore, kjo nuk është praktike financiarisht për një numër në rritje të moshuarish. Dhe duke pasur parasysh humbjen e papritur të statusit, ndërveprimin shoqëror dhe shkurajimin që mund të sjellë dalja në pension nga një karrierë e vlerësuar, shpesh nuk është një lëvizje psikologjikisht e shëndetshme.

Përkundrazi, thotë Carstensen, puna duhet të rishpërndahet përgjatë një periudhe më të gjatë, që shumë njerëz arsyeshëm mund të presin. Arsimi dhe stërvitjet mund të shtrihen më gjatë në kohë, gjatë viteve kur shumë njerëz krijojnë familjet e tyre dhe kanë fëmijë të vegjël në shtëpi. Me kohë të plotë, në mënyrë ideale, duhet të fillojë rreth moshës 40 vjeç, në vend të fillimit të të njëzetave. Karriera do të ishte më e gjatë, me një kalim gradual në punë me kohë të pjesshme në vitet e mëvonshme, përpara daljes në pension të plotë, rreth moshës 80-vjeçare.

Është një situatë shumë e ndryshme nga ajo që aktualisht jemi, e cila vjen me kompromise: më shumë vite si student modest ose si stazhier. Por shumë prej nesh tashmë po bëjnë kompromise sipas modelit të vjetër, në industri të cilat ende nuk janë mësuar të shohin prindërit apo punëtorët e moshuar të punojnë me kohë të pjesshme.

Dhe kjo situatë e ngatërruar do të vazhdojë nëse nuk riformësojmë modelet e rrënjosura thellë që shumica prej nesh ndjek kur bëhet fjalë për karrierën dhe familjen.

“Nuk ka asnjë arsye të qenësishme pse ne duhet të punojmë në këtë mënyrë. Gjëja më e vështirë është: si duhet të nisë [ndryshimi]? Carstensen ka thënë: “Sapo të fillojë, ka shumë pak dyshime se do të rrjedhë”.