MENU

Informohuni!

Femra! Si të ruheni nga kanceri i gjirit

06.10.2018 - 17:58

Ka shumë faktorë rreziku që rrisin mundësinë e zhvillimit të kancerit të gjirit. Edhe pse ne i njohim disa prej këtyre faktorëve, nuk e dimë shkakun e kancerit të gjirit ose se si këta faktorë shkaktojnë zhvillimin e një qelize kanceroze.

Ne e dimë se qelizat normale të gjirit bëhen kanceroze për shkak të mutacioneve në ADN dhe pse disa prej tyre janë të trashëguara, shumica e ndryshimeve të ADN-së që lidhen me qelizat e gjirit fitohen gjatë jetës së njeriut. Proto-onkogjenët ndihmojnë qelizat të rriten.

Nëse këto qeliza ndryshojnë, ato mund të shtojnë rritjen e qelizave pa ndonjë kontroll. Mutacionet e tilla referohen si onkogjene. Kjo rritje e pakontrolluar e qelizave mund të çojë në kancer.

Cilët janë faktorët e rrezikut të kancerit të gjirit? 

Disa nga faktorët e rrezikut të kancerit të gjirit mund të ndikojnë ndërsa disa të tjerë jo. Është e rëndësishme për të diskutuar këto rreziqe me një mjek në çdo kohë kur terapitë e reja fillojnë (për shembull, terapia me hormon pasmenopauzës).

Në vijim janë faktorët e rrezikut për kancerin e gjirit:

* Mosha – Shanset e kancerit të gjirit rriten kur t’i plakesh;

* Historia familjare – Rreziku i kancerit të gjirit është më i lartë tek gratë që kanë të afërm me këtë sëmundje. Duke pasur një të afërm me këtë sëmundje, (motra, nëna) dyfishon rrezikun;

* Historia personale – Duke u diagnostikuar me kancer gjiri në një gji rrit rrezikun e kancerit në gjirin tjetër ose shansin e një kanceri shtesë në të njëjtin gji;

* Gratë e diagnostikuara me kushte të caktuara të gjirit (jo kancerogjene) kanë një rrezik në rritje të kancerit të gjirit. Këto përfshijnë ‘hyperplasia atipike’, një gjendje në të cilën ka përhapje jonormale të qelizave të gjirit, por asnjë kancer nuk është zhvilluar;

* Menstruacioni – Gratë që kanë filluar ciklin e tyre menstrual në moshë më të vogël (para 12 vjeç) ose kanë kaluar menopauzë më vonë (pas 55 vjeç) kanë një rrezik pak më të lartë;

* Indet e gjirit – Gratë me inde të gjera të gjirit (siç dokumentohet nga mamografia) kanë një rrezik më të lartë të kancerit të gjirit;

* Rraca – Gratë e bardha kanë një rrezik më të lartë të zhvillimit të kancerit të gjirit, por gratë afro-amerikane priren të kenë tumore më agresive kur e kanë atë;

* Ekspozimi ndaj rrezatimit rrit rrezikun e kancerit të gjirit;.

* Ushqyerja me gji mund të ulë pak rrezikun;

* Duke qenë mbipeshë rrit rrezikun e kancerit si te gratë para dhe pas menopauzës, por me ritme të ndryshme;

* Përdorimi i kontraceptivëve oralë në 10 vitet e fundit e rrit rrezikun;

* Përdorimi i terapisë hormonale të kombinuar pas menopauzës gjithashtu e rrit rrezikun;

* Përdorimi i alkoolit rrit rrezikun e kancerit të gjirit, dhe kjo duket të jetë në proporcion me sasinë e alkoolit të përdorur. Një studim i kohëve të fundit mbi përdorimin e alkoolit dhe kancerin e gjirit përfundoi se të gjitha nivelet e përdorimit të alkoolit shoqërohen me një rrezik në rritje për kancerin e gjirit;

* Ushtrimi duket se ul rrezikun e kancerit të gjirit;

* Faktorët e rrezikut gjenetik – Shkaqet më të zakonshme janë mutacione në gjenet BRCA1 dhe BRCA2 (kanceri i gjirit);

Duke trashëguar një gjen të mutuar nga një prind do të thotë që ka një rrezik shumë më të lartë të zhvillimit të kancerit të gjirit.

VAZHDO TË LEXOSH MË TEPËR PËR TEMËN