MENU

Joschka Fischer/ Project Syndicate

Strategjia që ka nevojë Evropa

28.03.2019 - 16:57

Rivaliteti gjithnjë e më i mprehtë ndërmjet Shteteve të Bashkuara dhe Kinës mund të ketë pasoja negative dhe pasoja të tjera për Europën. Por, në vend që të krijojë një vizion strategjik të përshtatshëm për këtë rrezik, udhëheqësit europianë, siç ndodh zakonisht, janë të preokupuar me problemet e tyre.

Zgjedhja e Donald Trump si president i Shteteve të Bashkuara mund të ketë nxitur fundin e “shekullit amerikan” dhe të rendit ndërkombëtar të pasluftës të drejtuar nga SHBA.

Vërtetë, qendra politike dhe ekonomike e botës së gravitetit kishte lëvizur drejt Azisë Lindore para vitit 2016 dhe ideja e Kinës që po ngrihej në fuqinë globale në “Shekullin e Paqësorit” të ardhshëm nuk është aspak i ri. Por veprimet e Trump, së bashku me ato të homologut të tij kinez, Xi Jinping, kanë sjellë rivalitetin gjithnjë e më të mprehtë të superfuqisë në skenën qendrore.

Fatkeqësisht, Evropa ende nuk ka patur një përgjigje koherente.

Mosmarrëveshja tregtare e SHBA-Kinës ka potencial për të shkaktuar një recesion global. Por edhe ky konflikt është vetëm një pjesë e një lufte shumë më të madhe të pushtetit, duke përfshirë edhe sektorin e teknologjisë, për të përcaktuar nëse Kina ose Amerika luan rolin kryesor global.

Që kur Kina filloi rrugën e saj të modernizimit nën Deng Xiaoping në fund të viteve 1970, politika e saj nuk ishte për të sfiduar rendin ekzistues gjeopolitik dhe strategjik dhe për të shmangur një konfrontim me SHBA-në me çdo kusht. Por fjalimi i Xi në Partinë Komuniste të Kongresit Kombëtar 19 të Kinës në tetor të vitit 2017 tregojnë se Kina nuk do të fshehë më forcën e saj.

“Made in China 2025”, synon ta bëjë vendin udhëheqësin botëror në industritë kryesore të së ardhmes brenda nje dekade. Dhe me “Rrugën e Re të Mëndafshtë” (BRI), Kina dëshiron të përdorë investimet në infrastrukturën e tregtisë dhe transportit për të vendosur dominancën e saj gjeopolitike dhe komerciale në Euroazi, Evropë, Lindjen e Mesme dhe Afrikë.

Të ballafaquar me këtë sfidë gjithnjë e më të dukshme, SHBA-ja gjithashtu ka ndryshuar strategjinë e saj dhe ka adoptuar një qëndrim më konfrontues ndaj Kinës.

Në të kaluarën, tregu amerikan ishte përgjithësisht i hapur për eksportet kineze. Por administrata Trump dëshiron ta përfundojë këtë dhe të kthejë tregtinë dypalëshe të vendeve nga një mjet në një armë. SHBA gjithashtu po ashpërson qëndrimin e saj ndaj Rrugës së re të mëndafshtë dhe ka kritikuar vendimin e fundit të Italisë për të miratuar iniciativën.

Teknologjia është një tjetër shqetësim i madh amerikan. SHBA dhe Kina janë të angazhuara në një garë të hidhur në fushën e inteligjencës artificiale dhe vazhdojnë të kenë përplasje lidhur me firmën kineze të telekomunikacioneve Huawei, një nga kompanitë kryesore globale të vendit.

Ardhja e këtij rendi global të shekullit të njëzet e një nuk është mirë për Europën. Por, si zakonisht, kur ballafaqohet me një sfidë të madhe globale, Evropa është kryesisht e shqetësuar me probleme të brendshme, përfshirë Brexit.

Por Europa do të jetë një nga viktimat e para nëse mosmarrëveshja aktuale midis Kinës dhe SHBA-së do të kthehet në një konflikt të plotë tregtar.

Evropa duhet të krijojë pikëpamjen e vet strategjike për rendin e ri global. Dhe do të duhet të vendosë peshë të mjaftueshme në peshoret gjeopolitike.

Kjo do të kërkojë që Evropa të zhvillojë një politikë industriale të bazuar në interesat dhe vlerat evropiane.

Përveç kësaj, liderët e Evropës duhet të pranojnë se Kina po ndërton shpejt një sistem politik alternativ në të cilin një parti e vetme kontrollon në mënyrë digjitale masat. Cilado qoftë pikëpamja e Trump, kjo nuk do të ndodhë në SHBA.

Bilanci gjeopolitik global po ndryshon shpejt, dhe Evropa duhet të përshtatet. Udhëheqësit evropianë kanë nevojë për një strategji të besueshme ndaj dy superfuqive, dhe Kinës në veçanti.

Joschka Fischer ishte Ministri i Jashtëm gjerman dhe Zëvendës Kancelari nga 1998-2005. Fischer hyri në politikën zgjedhore pas pjesëmarrjes në protestat e viteve 1960 dhe 1970 dhe luajti një rol kyç në themelimin e Partisë së Gjelbër të Gjermanisë, të cilën ai e udhëhoqi për pothuajse dy dekada.

VAZHDO TË LEXOSH MË TEPËR PËR TEMËN


Joschka Fischer/ Project Syndicate

2019, vit vendimtar për Evropën…

Joschka Fischer/ Project Syndicate

2019, viti i humbjeve të mëdha për Evropën…