MENU
klinika

Si e shpjegojnë mjekët?

Cili është shkaku i sëmundjes paralizuese te fëmijët?

09.10.2019 - 17:48

Ende nuk ka ndonjë arsye të qartë për një gjendje misterioze paralitike që ka goditur fëmijët e SHBA gjatë pesë viteve të fundit, njoftojnë zyrtarët qeveritarë të shëndetit.

Studiuesit në Qendrat e SHBA për Kontrollin dhe Parandalimin e Sëmundjeve dyshojnë se një lloj virusi është fajtori. Por mikrobi specifik që shkakton shpërthimet mbetet i panjohur, sipas raportit të botuar në internet në 7 tetor në revistën Pediatrics.

Prej disa vitesh, CDC ( Qendra e kontrollit të barnave dhe shëndetit) ka hetuar gjendjen, të quajtur myeliti akut flakid (AFM). Kjo është një sëmundje e rrallë që sulmon indet në palcën kurrizore, duke bërë që muskujt dhe reflekset të dobësohen.

AFM kryesisht prek krahët dhe këmbët, por gjithashtu mund të dëmtojë muskujt e nevojshëm për frymëmarrje, dhe disa pacientë përfundojnë në një ventilator oksigjeni. Të paktën gjysma e pacientëve me AFM nuk shërohen plotësisht, ka thënë CDC.

autizmi
autizmi

Rastet sporadike të AFM – ndonjëherë të lidhura me infeksione të ndryshme virale, por jo gjithmonë – janë njohur prej kohësh. CDC filloi të monitorojë nga afër gjendjen në vitin 2014, pas një rritje të rasteve: 120 njerëz në 34 shtete brenda disa muajve.

Që atëherë, Shtetet e Bashkuara kanë parë shpërthimet e AFM në një model të qartë – çdo dy vjet, midis gushtit dhe tetorit, pothuajse tërësisht midis fëmijëve. Në 2018, CDC tha që janë raportuar 235 raste; deri më tani këtë vit, 20 konfirmohen – në përputhje me modelin.

Bazuar në atë që dihet për të tre “ngjitjet” sezonale deri më tani, hipoteza kryesore është se një virus është fajtor, sipas Dr. Janell Routh.

Një virus, i quajtur enterovirus D68 (EV-D68), është konsideruar një i dyshuar kryesor, vuri në dukje Routh.

Është një nga një grup i madh i viruseve që zakonisht janë të padëmshëm ose shkaktojnë vetëm simptoma të ftohta . Sidoqoftë, në vitin 2014, Shtetet e Bashkuara panë një shpërthim të sëmundjeve më të rënda të frymëmarrjes të shkaktuara nga EV-D68, që përkon me rritjen e parë të AFM.

Në raportin e ri, ajo dhe kolegët e saj përshkruajnë rastet e 193 fëmijëve amerikanë që kishin konfirmuar rastet e AFM midis 2015 dhe 2017.

Shumicës së fëmijëve u kishin marrë mostra të lëngut kurrizor, por vetëm një tregoi dëshmi të një virusi – coxsackievirus A16. Mostrat e gjakut nga një fëmijë tjetër treguan prova të EV-D68.

Studiuesit e CDC gjetën më shumë mikrobe kur panë mostrat e mukozës dhe të jashtëqitjes, por nuk kishte asnjë shkak të qartë të vetëm. Në përgjithësi, 28% e atyre mostrave testuan pozitive për një enterovirus ose rinovirus (një tjetër shkak i ftohjes së zakonshme).

kolana e librave

Megjithatë, shumë prej mostrave të frymëmarrjes – 69% – rezultuan pozitive për EV-D68.

“Unë mendoj se është e drejtë të them se është akoma i dyshuari kryesor”, tha Dr. Samuel Dominguez nga Spitali i Fëmijëve Kolorado dhe Universiteti i Kolorados Shkolla e Mjekësisë, në Aurora.

Ashtu si viruset e tjerë, EV-D68 ka një sezon, dhe bie në verë. Përveç kësaj, ka ndryshime nga viti në vit në llojet e enterovirusëve në qarkullim, shpjegoi Dominguez. Kjo i përshtatet modelit të çdo viti tjetër të rritjeve të AFM-së.

Studiuesit po shqyrtojnë edhe pyetje të tjera: Nëse një infeksion viral po shkakton shpërthimet e AFM, si e shkakton gjendjen? A është përmes një sulmi të drejtpërdrejtë në qelizat nervore, apo virusi shkakton një përgjigje imune anormale që dëmton qelizat nervore? Dhe çfarë i bën disa fëmijë të prekshëm nga zhvillimi i AFM, ndërsa shumicën jo?

Nëse EV-D68, ose ndonjë virus tjetër, përcaktohet si shkak, kjo do të shtronte pyetjen se çfarë vjen më pas.

Dominguez tha: “Nëse e dini se çfarë është patogjeni, dhe kjo (AFM) po bëhet më e zakonshme, a do të ishte e vlefshme të zhvillohet një vaksinë?”

Tani për tani, ai dhe Routh thanë që ndërsa AFM mbetet relativisht e rrallë, prindërit duhet të jenë të vetëdijshëm për shenjat: dobësi e papritur në krahë ose këmbë; humbja e tonit të muskujve; dhe, në disa raste, një “rënie” në njërën anë të fytyrës ose qepallat.

“Nëse vëreni ato simptoma, shkoni menjëherë tek një mjek,” tha Routh.

Dhe, shtoi ajo, është gjithmonë mirë të shmangni kontaktin ose përhapjen e ndonjë infeksioni viral.

Disa hapa parandalues përfshijnë larjen e rregullt të duarve, qëndrimin në shtëpi kur jeni të sëmurë, dhe kollitjen ose teshtitjen.