MENU
klinika

Gjithçka e ka një shpjegim

Pse fëmijët autikë kanë probleme me shëndetin oral?

21.01.2020 - 17:37

Organizata Botërore e Shëndetit vlerëson se një në 160 fëmijë në të gjithë botën ka një çrregullim të spektrit autik. Autizmi është një gjendje e lidhur me zhvillimin e trurit dhe zakonisht vihet re nga koha kur një fëmijë është tre vjeç.

Fëmijët me këtë çrregullim neuro-zhvillimor mund të kenë vështirësi për të mësuar gjuhën dhe bashkëveprojnë me njerëzit.

Të kesh autizëm nuk do të thotë që dhëmbët e një fëmije dhe tiparet e tjera të fytyrës do të jenë të ndryshme. Por këta fëmijë ka të ngjarë të zhvillojnë probleme shëndetësore në gojë për një numër arsyesh siç janë zakonet e pazakonta orale, medikamentet dhe zgjedhjet e dobëta të ushqimit. Sjelljet e vështira gjithashtu mund të kontribuojnë në problemet me gojë. Këto sjellje përfshijnë shtrëngimin e kokës, ngrënien më buzë, heqjen e sythave të dhëmbëve dhe përtypjen e sendeve të dëmshme si gurët. Këta fëmijë gjithashtu preferojnë ushqime të buta të cilat ata priren t’i hedhin në pjesën e prapme të gojës për periudha të gjata kohore.

Ne kemi kryer një studim që shqyrton shëndetin oral të fëmijëve me autizëm. Ne ekzaminuam fëmijë që frekuentojnë shkolla me nevoja të veçanta.

Shumica e fëmijëve kishin zgavra në dhëmbët e tyre të përhershëm. Përqindja e fëmijëve me zgavër ishte më e lartë se mesatarja. Kjo do të thotë që ekziston një ngarkesë e madhe e kariesit të dhëmbëve ose prishjes së dhëmbëve për fëmijët me autizëm. Dhëmbët e kalbur gjetur në dhëmbët e përhershëm dhe parësor në këtë studim ishin të gjithë të patrajtuar, që do të thotë se nevojat e dhëmbëve të fëmijëve nuk po përmbushen.

Në vitin 2017, ne ekzaminuam fëmijë midis moshës shtatë deri në 14 vjeç. Ne i kontrolluam ata për dhëmbë të kalbur, të humbur dhe të mbushur, pezmatim të mishrave të dhëmbëve dhe prani të pllakave, si dhe tërheqje dhe trauma të indeve të buta duke përdorur Formularin e Anketës Shëndetësore  Orale Botërore për fëmijët. Ne gjithashtu kemi kërkuar që prindërit e fëmijëve të plotësojnë një pyetësor.

kolana e librave

Kemi gjetur ënjtje të butë të mishrave të dhëmbëve në 43.6% të fëmijëve; prova e praktikave të drejta të higjienës orale është vërejtur në 42.3% dhe bluarje të butë të dhëmbëve në 47% të fëmijëve që kemi ekzaminuar. Përgjigjet nga pyetësori i prindërve treguan se shumica e fëmijëve preferojnë karbohidrate, dhe një kombinim të karbohidrateve dhe proteinave. Më shumë se gjysma (52.9%) e fëmijëve furçuan dhëmbët vetëm një herë në ditë. Kafshimi i buzëve (56.3%) ishte trauma më e përhapur e indeve të buta të vërejtura.

Dhëmbët e kalbur ishin të gjithë të patrajtuar. Nevojat e paplotësuara nuk janë të kufizuara vetëm tek fëmijët me aftësi të kufizuara. Ato mund të jenë si rezultat i faktorëve të tillë si kostot financiare të kujdesit dentar dhe mbulimi i dobët i sigurimeve mjekësore.

Përveç kësaj, ilaçet e konsumuara nga fëmijët me autizëm mund të ndikojnë gjithashtu në shëndetin e mishrave. Pothuajse 45% e fëmijëve dhe adoleshentëve me autizëm përdorin ilaçe, efektet anësore të të cilëve kanë implikime dentare. Efektet anësore përfshijnë gojën e thatë, mishrat e dëmtuar, dhimbjen e dhëmbit, ndryshimet në pështymë, gjakderdhjen e zgjatur dhe shijen e ndryshuar.

Ilaçet gjithashtu mund të shkaktojnë shqetësime në funksionin motor që mund të ndikojnë në praktikat efikase të kujdesit oral. Bluarja e dhëmbëve, që rezulton në rrënimin e strukturës së dhëmbit, gjithashtu është vërejtur shpesh në këta fëmijë.

Nevoja për programe të higjienës orale në shkolla me nevoja të veçanta rekomandohet shumë për të rritur ndërgjegjësimin dhe për të përmirësuar kujdesin oral.

Ndryshimet në praktikat e kujdesit oral përmes kryerjes së programeve të shëndetit oral për të edukuar prindërit dhe kujdestarët e fëmijëve me çrregullim të spektrit autik është gjithashtu e nevojshme. Një program i strukturuar për popullatën e spektrit të autizmit në shkollë dhe në nivel komuniteti do të ndihmonte.