MENU

Boll i injoruat!

Shenjat paralajmëruese të Alzheimer

11.09.2018 - 19:16

A është harresë apo sëmundja e Alzheimer (AD)? Përafërsisht 1 në 3 persona mbi moshën 65 vjeç që vdesin kanë sëmundje Alzheimer ose një lloj tjetër demence. Mbi 5 milion njerëz në SHBA aktualisht kanë sëmundjen Alzheimer.

Shenja lajmëruese: Memoria dhe e folura

Në fazat e para të Alzheimer, humbja e kujtimeve afatshkurtër fillon të bëhet e dukshme. Harresa e bisedave të afërta dhe përsëritja e pyetjeve të ngjashme bëhen më frekuente.

Një ndryshim në të folur, të tilla si harrimi i fjalëve të zakonshme, bëhet më i dukshëm në njerëzit me sëmundjen Alzheimer.

Megjithëse kjo mund të ndodhë herë pas here me njerëz, problemet e tilla të memories bëhen më të shpeshta dhe progresive në pacientët me sëmundjen Alzheimer.

Shenjat paralajmëruese: Sjellja

Ndryshimet e humorit, gjykimi i dobët dhe ndryshimet në dukje (higjiena e dobët, veshje të ndotura) dhe konfuzion për detyrat e kryera më parë zakonisht janë disa nga ndryshimet e sjelljes të vërejtura në pacientët me sëmundjen Alzheimer, sidomos kur sëmundja përparon.

Mos i injoroni shenjat

Nëse ka shenja të sëmundjes Alzheimer në një person, ai person duhet të vlerësohet nga mjeku i tyre kur të lindin simptomat e para.

Mjeku mund të ndihmojë në dallimin e sëmundjes së Alzheimerit nga probleme të tjera shëndetësore të trajtueshme si problemet e tiroides ose pabarazitë e elektroliteve që mund të shkaktojnë simptoma të ngjashme.

Diagnostikimi i Alzheimerit

Diagnoza e sëmundjes së Alzheimerit bazohet në kritere klinike; nuk ka asnjë provë përfundimtare aktualisht në dispozicion për sëmundjen Alzheimer.

Testet e gjendjes mendore mund të ndihmojnë në vlerësimin e funksionit mendor dhe të kujtesës së pacientit.

Testet e tjera të gjakut, skanimet e trurit (CT, MRI, PET ose SPECT), elektroencefalogramet (EEGs) dhe të tjerë përdoren për të përcaktuar nëse ka shkaqe të tjera (metabolike, ishemi, tumor i trurit) që mund të shkaktojnë simptomat e sëmundjes Alzheimer.

Alzheimer dhe truri

Sëmundja e Alzheimerit rezulton në vdekjen e qelizave nervore të trurit; kjo humbje qelizore në të gjithë trurin përfundimisht vizualizohet në skanimet e trurit si ventrikula të zgjeruara dhe zona më të vogla (tkurrëse) të indeve të trurit.

Rezultati është ndërprerja e komunikimit qelizor që dëshmohet nga rënia e kujtesës, fjalorit, të kuptuarit dhe ndryshimeve të tjera.

Çfarë duhet të presësh nga progresi i Alzheimer?

Sëmundja e Alzheimerit është progresive, por përparimi i saj varion nga pacienti në pacient. Koha mesatare e mbijetesës varion nga 3 në 9 vjet; disa pacientë mbijetojnë rreth 20 vjet me një progres të ngadaltë të simptomave.

Si ndikon Alzheimeri jetën e përditshme?

Progresi i Alzheimerit çon në ndryshime që ndikojnë në jetën e përditshme. Pacientët zhvillojnë vështirësi me kalimin e kohës si balancimi i një blloku çeqesh ose të humbasin rrugën.

Progresi mund të rezultojë në pamundësinë për të njohur të dashurit, humbjen e aftësive gjuhësore dhe problemet fizike siç janë humbja e ekuilibrit.

Ndikimi i Alzheimer në ngarjen e makinës

Siç u përmend më lart, humbja progresive e aftësive mendore dhe fizike ndodh me pacientët e Alzheimerit.

Një detyrë e vështirë është të bindësh një pacient të tillë që nuk është më e sigurt për ta që t’i japin makinës.

Shumë pacientë nuk mund ta kuptojnë rënien e tyre progresive në mënyrë që të mund t’i rezistojnë kësaj përpjekjeje.

I/e dashuri/a juaj mund të përfitojë nga diskutimet dhe planet për transport alternativ. Nëse jo, përfshini mjekun e pacientit për të ndihmuar. Nëse pacienti ende këmbëngul për drejtimin e automjetit, mund t’ju duhet të kontaktoni Departamentin e Automjeteve për të vlerësuar aftësitë e personit.

Alzheimer dhe stërvitja

Ushtrimi duhet të inkurajohet për njerëzit me Alzheimer sepse përmirëson forcën e muskujve, koordinimin dhe mund të përmirësojë gjendjen shpirtërore dhe të reduktojë ankthin.

Megjithatë, personi nuk duhet të stërvitet shumë për të shmangur përkeqësimin e simptomave. Ecja, kopshtaria ose vizita në një muze apo park janë shembuj të veprimtarive stërvitore të lehta që mund të ndihmojnë në përmirësimin e forcës dhe reduktimin e ankthit.

Medikamentet e Alzheimerit

Nuk ka shërim mjekësor ose mënyrë për të ndaluar dëmtimin e qelizave nervore progresive në pacientët e Alzheimerit.

Sidoqoftë, disa ilaçe (Aricept, Exelon, Razadyne, Namenda XR) mund të ndihmojnë në ngadalësimin e progresit të sëmundjes, të trajtojnë simptomat (agjentë neuroleptikë, ilaçet kundër depresionit) dhe të lejojnë pacientin të jetë relativisht më i pavarur.

Reduktimi i rrezikut tuaj për të marrë sëmundjen Alzheimer.

Deri më sot, nuk ka asnjë mënyrë përfundimtare të provuar për të parandaluar sëmundjen e Alzheimerit. Megjithatë, studiuesit po hetojnë efektet e stërvitjes mendore dhe fizike, dietës dhe mjedisit për zhvillimin e sëmundjes Alzheimer.

Studimet e tanishme sugjerojnë një dietë të shëndetshme për zemrën (një dietë e pasur me peshk, arra, perime, fruta dhe kokrra) që mund të ndihmojë mbrojtjen e trurit nga sëmundja e Alzheimerit dhe probleme të tjera.

Studime të ngjashme sugjerojnë se njerëzit që stërviten rregullisht ulin rrezikun e zhvillimit të sëmundjes së Alzheimerit.