MENU

Çfarë funksioni kanë këto pilulat

‘Zëvendësuesit’, substanca që ngjajnë me ilaçet, por…

01.09.2019 - 22:02

Zëvëndësuesitë janë substanca që janë bërë për tu ngjarë ilaçet, por nuk përmbajnë një ilaç aktiv.

 

Një zëvëndësues është bërë që të duket saktësisht si një ilaë i vërtetë, por është bërë nga një substancë joaktive, sië është niseshteja ose sheqeri. Zëvëndësuesit tani përdoren vetëm në studime kërkimore .

 

Pavarësisht se nuk ka përbërës aktiv, disa njerëz që marrin një zëvëndësuesit ndjehen më mirë. Disa të tjerë zhvillojnë “efekte anësore”.

Ky fenomen, i quajtur efekti zëvëndësuesit, duket se ndodh për dy arsye.

Arsyeja e parë është ndryshimi rastësor. Shumë gjendje dhe simptoma mjekësore vijnë dhe shkojnë pa trajtim, kështu që një person që merr një qetësues mund thjesht rastësisht të ndjehet më mirë ose keq. Kur ndodh ky ndryshim, zëvëndësuesit mund gabimisht të kreditohet ose fajësohet për rezultatin.

Arsyeja e dytë është parashikimi (nganjëherë quhet sugjestionim). Parashikimi se një ilaë do të funksionojë shpesh në fakt i bën njerëzit të ndjehen më mirë.

 

Efekti i zëvëndësuesit është kryesisht në simptoma sesa sëmundje aktuale. Për shembull, një zëvëndësues kurrë nuk do ta bëjë një kockë të thyer të shërohet më shpejt, por mund të bëjë që dhimbja të ndihet më pak. Disa njerëz duken më të ndjeshëm ndaj efektit të zëvëndësuesit sesa të tjerët. Njerëzit që kanë një mendim pozitiv për ilaçet, mjekët, infermierët dhe spitalet ka më shumë të ngjarë të përgjigjen në mënyrë të favorshme ndaj zëvëndësuesit sesa njerëzit që kanë një mendim negativ.

Kur një ilaç i ri është duke u zhvilluar, hetuesit kryejnë studime për të krahasuar efektin e ilaëit me atë të një zëvëndësuesit, sepse ëdo ilaë mund të ketë një efekt zëvëndësues , të palidhur me veprimin e tij.

Efekti i vërtetë i ilacit  duhet të dallohet nga një efekt i zëvëndësuesit. Në mënyrë tipike, gjysmës së pjesëmarrësve të studimit u jepet ilaëi, ndërsa gjysmës iu jepet një zëvëndësues identike. Në mënyrë ideale, as pjesëmarrësit dhe as studiuesit  nuk e dinë kush e ka marrë ilaëin dhe kush ka marrë qetësuesin (ky lloj studimi quhet një studim i dyfishtë i verbër).

Kur studimi të ketë mbaruar, të gjitha ndryshimet e vërejtura te pjesëmarrësit që marrin ilaëin aktiv krahasohen me ato të pjesëmarrësve që marrin zëvëndësues . Ilaçi duhet të performojë dukshëm më mirë sesa zëvëndësuesit për të justifikuar përdorimin e tij.

Në disa studime, rreth 50% e pjesëmarrësve që marrin zëvëndësues përmirësohen (një shembull i efektit të zëvëndësuesit), duke e bërë të vështirë për të treguar efektivitetin e ilaëit që testohen.