MENU
klinika

Arsyet pse

Europa ndalon importet e qymyrit rus, por jo naftën dhe gazin

10.04.2022 - 12:12

Bashkimi Evropian po ndërmerr hapat e parë në ndalimin e importeve ruse të energjisë në përgjigje të luftës së presidentit Vladimir Putin kundër Ukrainës. Blloku ra dakord këtë javë për të ndaluar plotësisht importet e qymyrit, duke filluar nga fundi i këtij viti.

Që kur Rusia pushtoi Ukrainën në shkurt, qeveritë janë përgjigjur me një sërë kufizimesh të rrepta tregtare dhe sanksione financiare. Megjithatë, ka qenë tregtia e energjisë e BE-së me Rusinë që ka qenë në qendër të shumë diskutimeve.

Blloku prej 27 anëtarësh është nën presion për të ndaluar importet e naftës dhe gazit rus, gjë që do t’i jepte një goditje të madhe financiare Moskës. Por ajo gjithashtu mund ta dërgojë BE-në në një krizë të plotë recesioni, ndërsa çmimet e energjisë godasin familjet tashmë.

Problemi me naftën dhe gazin është se të dy palët janë shumë të varura nga njëra-tjetra për të mos i shkëputur plotësisht marrëdhëniet. Ja një vështrim mbi ndërvarësinë Rusi-BE kur bëhet fjalë për energjinë.

Nafta

Nafta është një nga eksportet më të vlefshme të Rusisë. Vendi është prodhuesi i tretë më i madh në botë i naftës së papërpunuar dhe e dërgon atë në të gjithë globin, ose të paktën, dikur, derisa disa vende, përfshirë SHBA-në dhe Britaninë e Madhe, ndaluan importet.

BE-ja merr rreth 3.1 milionë fuçi naftë në ditë nga Rusia, e cila mbulon rreth 30% të nevojave të saj. Rusia i furnizon bllokut më shumë naftë sesa tre furnizuesit e ardhshëm më të mëdhenj, Iraku, Nigeria dhe Arabia Saudite së bashku. Gjermania dhe Holanda janë destinacionet kryesore.

Një e katërta e asaj nafte vjen me tubacion dhe ato rrjedha ende nuk janë ndërprerë. Shumica e naftës mbërrin me cisternë dhe është pikërisht ky furnizim që tregtarët e mallrave e kanë “vetësanksionuar” vullnetarisht, domethënë, nafta është e disponueshme, por nuk ka, ose ka shumë pak, blerës.

Dhimbja e shkaktuar në financat e Rusisë nga një embargo e naftës do të ishte më e madhe se ajo e qymyrit ose gazit natyror, thanë analistët.

“Ndalimi i importeve të naftës do ta godiste Rusinë shumë më rëndë për sa i përket të ardhurave sesa pa gazin natyror. Prandaj ka të ngjarë që një embargo e naftës të vijë më shpejt se një ndalim i importit të gazit natyror,” tha Carsten Fritsch, një analist i mallrave në Commerzbank.

Por ka arsye pse një ndalim mund të jetë i pamundur në të ardhmen e afërt. Ndërsa BE-ja merr afërsisht një të tretën e naftës së saj nga Rusia, nafta e papërpunuar është importi më i madh i energjisë në rajon për një kohë të gjatë. Ajo përbën afërsisht 70% të të gjitha importeve të energjisë.

Gazit natyror

Gazi natyror është një dhimbje koke shumë më e madhe. BE-ja merr 40% të nevojave të saj për gaz natyror nga Rusia, e cila është furnizuesi më i madh i rajonit, së bashku me Norvegjinë, Algjerinë dhe të tjerët, sipas të dhënave të BE-së.

Disa vende në bllok janë më të varura nga këto furnizime sesa të tjerat. Gjermania merr 70% të gazit të saj nga Rusia dhe gjetja e burimeve alternative të gatshme do të jetë e vështirë.

“Kriza energjetike e BE-së ka vite në zhvillim. Viti 2021 përfundoi me një muaj çmimesh rekord. Gazi natyror në Evropë tani është më i shtrenjtë se nafta,” tha Christopher Dembik, kreu i makroekonomisë në Saxo Bank.

Duke e konvertuar çmimin e gazit natyror në një ekuivalent me fuçi nafte, është e mundur të krahasohet drejtpërdrejt me naftën bruto. Tani për tani, çmimet standarde holandeze të gazit natyror janë afërsisht gjysma e asaj që ishin korrikun e kaluar, kur arritën nivelet më të larta rekord. Por me 200 dollarë për fuçi naftë ekuivalente, ato janë dyfishi i çmimit aktual të naftës së papërpunuar.

Qymyri

Qymyri përbën rreth 4% të importeve të lëndëve djegëse fosile nga Rusia dhe më pak se 4% të të ardhurave ruse nga eksporti. Gjithashtu, Rusia mbështetet më pak në BE për eksportet e saj të qymyrit sesa për çdo lëndë djegëse tjetër fosile.

Megjithatë, pavarësisht nga efekti relativisht i heshtur i ndalimit të eksporteve të qymyrit rus, ekipi i Kërkimit të Tregut të Energjisë në Rystad Energy beson se ndikimi në Evropë do të jetë më i keq.

“Këto sanksione të fundit janë një thikë me dy tehe. Eksportet ruse të qymyrit vlerësohen rreth 4 miliardë euro në vit dhe nuk ka asnjë zëvendësim të lehtë të ngjashëm me qymyrin rus në përzierjen e energjisë në Evropë,” tha Carlos Torres Diaz i Rystad.

“Konsumatorët evropianë, nga kompanitë e mëdha te familjet duhet të presin çmime të larta për pjesën e mbetur të vitit 2022, pasi qymyri dhe gazi janë thelbësore për të përmbushur kërkesën për energji të kontinentit”, shtoi ai.

VAZHDO TË LEXOSH MË TEPËR PËR TEMËN



"The Economist"/ Anije gjatë natës

Si i shmang Rusia sanksionet e naftës?

"Jetojmë në një kohë të pazakontë!"

Guvernatori Gent Sejko rendit sfidat ekonomike

A do hapen thirrjet për të huajt?

Gjermanisë po i shterojnë edhe mësuesit!

Bizneset do vijojnë të paguajnë tarifa 10-fish mbi BE-në

Qeveria shtyn afatin e koncesionit të pullave fiskale