MENU

Traktat i vitit 1955

Pse SHBA hoqi dorë nga Traktati i Miqësisë me Iranin?

04.10.2018 - 12:13

SHBA do të tërhiqet nga një traktat dhjetëvjeçar me Iranin, i cili u përmend nga Teherani në një rast në Gjykatën Ndërkombëtare të Drejtësisë (ICJ), kundër sanksioneve të SHBA, tha sekretari i shtetit Mike Pompeo.

Irani i çoi SHBA-të në gjykatë,  duke urdhëruar që t’i lehtësojë sanksionet e rivendosura kundër Iranit, pas tërheqjes nga marrëveshja bërthamore e vitit 2015 midis Teheranit dhe gjashtë fuqive botërore.

Irani argumentoi se vendimi shkelte kushtet e Traktatit të Miqësisë të vitit 1955.

Por pasi ICJ urdhëroi Shtetet e Bashkuara të lehtësojnë sanksionet të mërkurën, Pompeo tha se traktati do të përfundonte. “Ky është një vendim që , sinqerisht, është 39  vjet me vonesë”, tha Pompeo.

Gjykatësit vendosën që Shtetet e Bashkuara duhej të heqin “çdo pengesë” për eksportin e mallrave humanitare, duke përfshirë ushqimin, mjekësinë dhe pajisjet e sigurisë të aviacionit.

Vendimet e GJND-së janë të detyrueshme, por gjykata nuk ka fuqi t’i zbatojë ato. Është organi kryesor gjyqësor i OKB-së dhe zgjidh mosmarrëveshjet ligjore midis shteteve anëtare. Por të dy kombet në të kaluarën kanë injoruar vendimet e gjykatës.

Barbara Plett-Usher nga BBC News, thotë se përfundimi i një traktati të miqësisë së vjetër me Iranin është kryesisht një gjest simbolik. Dhe kundërshtimi i një vendimi të GJND-së nuk është i pashembullt. Historikisht SHBA-të kanë mbrojtur sundimin ndërkombëtar të ligjit, por kanë reaguar negativisht ndaj vendimeve të organeve ligjore ndërkombëtare që sfidojnë interesat e saj.

Irani tha se sanksionet shkelin Traktatin e Miqësisë, Marrëdhëniet Ekonomike dhe të Drejtat Konsullore midis Iranit dhe SHBA-së. Traktati u nënshkrua në vitin 1955 për të rregulluar marrëdhëniet tregtare.

Irani gjithashtu tha se arsyet e përmendura nga Presidenti Donald Trump për ri-imponimin e sanksioneve ishin të pabaza, sepse mbikëqyrësit ndërkombëtarë në mënyrë të përsëritur konfirmuan se Irani po zbatonte kushtet e marrëveshjes.

Pse SHBA braktisi marrëveshjen bërthamore?

Marrëveshja e vitit 2015 e pa Republikën Islamike të kufizonte aktivitetet e saj bërthamore në këmbim për lehtësim nga sanksionet ndërkombëtare.

Në një përpjekje për të detyruar Iranin të bjerë dakord për një marrëveshje të re, presidenti rivendosi sanksionet që synonin blerjen e dollarëve amerikanë nga qeveria iraniane, tregtia e arit me ar dhe metale të tjera të çmuara të Iranit dhe sektorin e saj automobilistik.

Në nëntor, një grup i dytë i sanksioneve potencialisht më të dëmshme do të rivendoset në sektorin e naftës dhe të transportit iranian si dhe në bankën qendrore.

VAZHDO TË LEXOSH MË TEPËR PËR TEMËN


Tensionohen marrëdhëniet

Për çfarë po e fajëson Franca Iranin?