Menu

" Po i torturojnë myslimanët"

Kampe internimi në Kinë/ Turqia: Turp për njerëzimin

10.02.2019 - 11:00

Turqia i ka bërë thirrje Kinës të mbyllë kampet e saj të internimit, pas vdekjes së raportuar të një muzikanti të njohur, nga pakica etnike Ujgurët.

Shkarkoni Aplikacionin e Konica.al

Abdurehim Hejit mendohet të ketë vuajtur dënimin tetë vjet në rajonin e Xinjiangut, ku thuhet se janë arrestuar deri në një milion ujgurë.

Në një deklaratë nga ministria e jashtme e Turqisë tha se ata ishin duke iu nënshtruar “torturës” në “kampet e përqendrimit”. Kina i përshkroi komentet si “krejtësisht të papranueshme”.

Ujgurët janë një minoritet mysliman që flet gjuhën turke në rajonin veriperëndimor të Xinjiang të Kinës, i cili është nën vëzhgim intensiv nga autoritetet kineze.

Gjuha e tyre është ngjason me turqit dhe një numër i konsiderueshëm uighurësh kanë ikur në Turqi nga Kina gjatë viteve të fundit.

Deri më tani, pak vende me shumicë myslimane janë bashkuar në dënimin publik ndërkombëtar të akuzave. Analistët thonë se shumë kanë frikë nga hakmarrja politike dhe ekonomike nga Kina.

Çfarë tha Turqia?

Në një deklaratë të shtunën, zëdhënësi i ministrisë së jashtme Hami Aksoy tha: “Nuk është më sekret që më shumë se një milion turq të ujgurëve të ekspozuar ndaj arrestimeve arbitrare i nënshtrohen torturës në burgje”, duke shtuar se ata që nuk ishin të arrestuar ishin nën presion të madh.

“Rivendosja e kampeve të përqendrimit në shekullin 21 dhe politika sistematike e asimilimit e autoriteteve kineze kundër turqve ujgurësh është një turp i madh për njerëzimin”, tha Aksoy.

Ai gjithashtu tha se raportet e vdekjes së Hejit e përforcuan më tej reagimin e publikut turk ndaj shkeljeve serioze të të drejtave të njeriut në Xinjiang dhe i bëri thirrje Sekretarit të Përgjithshëm të OKB-së, Antonio Guterres të ndërmarrë hapa të efektshëm për t’i dhënë fund tragjedisë njerëzore atje.

Si reagoi Pekini?

Në një deklaratë të cituar nga Associated Press, Kina nëpërmjet ambasadës së saj në Ankara i bëri thirrje Turqisë të tërheqë “akuzat e saj të rreme”.

“Si Kina dhe Turqia përballen me detyrën e vështirë për të luftuar terrorizmin. Ne shpresojmë se pala turke do të kuptojë përpjekjet e bëra nga Kina për të vendosur ligjërisht masat për të luftuar në mënyrë efektive terrorizmin dhe ekstremizmin, të tërheqin akuzat e saj të rreme dhe të marrin masa për të eliminuar efektet e tyre të dëmshme”. Pekini pohon se kampet e burgimit në Xinjiang janë “qendra të arsimit profesional” të dizajnuara për të ndihmuar kundër terrorizmit.

Pse u vra muzikanti?

Heyit luante Dutar, një instrument të dyfishtë muzikor shumë të vështirë. Ai u bë i njohur në të gjithë Kinën. Ai studioi muzikë në Pekin dhe më vonë u shfaq me trupa artistike kombëtare.

Paraburgimi i Hejit thuhet se erdhi pasi ai luajti një këngë. Ai i merrte tekstet e tij nga një poemë ujgurësh që u bën thirrje brezave të rinj të respektojnë sakrificat e atyre që ishin para tyre. Por tre fjalë në tekst, “dëshmorët e luftës”, me sa duket i bënë autoritetet kineze të konkludonin se Hejiti paraqiste një kërcënim terrorist.

Kush janë ujgurët?

Ujgurët përbëjnë rreth 45% të popullsisë në Xinjiang. Në dekadat e fundit, një numër i madh Han kinez (shumica etnike e Kinës) kanë emigruar në Xinjiang dhe ujgurët ndjejnë se kultura e tyre dhe mjetet e jetesës janë nën kërcënim. Xinjiang zyrtarisht është përcaktuar si një rajon autonom brenda Kinës, si Tibeti në jug.

VAZHDO TË LEXOSH MË TEPËR PËR TEMËN


Si ndikon lufta në Afganistan?

Pakistani, vendi ku terrorizmi nuk “shuhet”…