MENU
klinika

Problemet me shpenzimet e mbrojtjes

Çfarë kërkon Macron nga NATO?

19.11.2019 - 14:40

Këtë fundjavë, shtypi gjerman raportoi se Presidenti Francez Emmanuel Macron propozoi specifikimin e dispozitave të mbrojtjes kolektive të Traktatit të BE-së.

Presidenti francez beson se ndryshimet në Traktat janë të nevojshme për të siguruar sigurinë e Bashkimit Evropian më vete, nëse vetoja zbatohet në nenin 5 të Kartës së NATO-s, sipas së cilës, në rast të një sulmi ndaj një vendi anëtar, anëtarët e tjerë të aleancës duhet ta ndihmojnë ushtarakisht.

Macron beson se është e nevojshme të konsolidohet parimi i mbrojtjes kolektive në ligjin evropian pasi vendet anëtare të BE-së, si Suedia, Finlanda, Austria, Qipro, Malta dhe Irlanda nuk janë pjesë e NATO-s.

Disa ditë më parë, Macron foli për faktin se NATO është në gjendje kome, “truri i ka vdekur” dhe nuk ka koordinim midis shteteve anëtare, ai theksoi se BE duhet të bëhet një “forcë gjeopolitike” e pavarur, përndryshe ” nuk do të jetë e mundur të kontrollosh fatin e tij ”.

Franca po kontribuon në thellimin e përçarjes midis vendeve anëtare të NATO-s.

Macron udhëheq lojën e tij në BE dhe shpreson ta shndërrojë organizatën në një qendër të pavarur të pushtetit.

Trump u kërkon vendeve anëtare të NATO-s që të rrisin shpenzimet e mbrojtjes në 2-4% të PBB-së për të kompensuar përpjekjet e ushtrisë amerikane për sigurinë euro-atlantike. Shtetet e Bashkuara harxhojnë 3.4% të PBB-së për mbrojtjen.

Përpjekjet e Trump për të detyruar evropianët të mbajnë barrën e barabartë të shpenzimeve në NATO u pritën me armiqësi.

Macron mbron krijimin e një ushtrie evropiane me një komandë qendrore me pjesëmarrjen e forcave të armatosura të vendeve anëtare të BE-së. Në vitin 2017, 23 nga 28 vendet anëtare të BE mbështetën Paktin PESCO, i cili parashikon integrimin ushtarak.

Krijimi i një ushtrie evropiane shihet si një alternativë më e lirë sesa një rritje e shpenzimeve për mbrojtje brenda NATO-s.

Kjo ide nuk është e re. Në 1952, Kryeministri Francez Rene Pleven propozoi krijimin e një komuniteti evropian të mbrojtjes me forcat e armatosura të kombinuara të Francës, Gjermanisë, Benelux dhe Italisë. Pastaj parlamenti francez votoi kundër kësaj nisme.

kolana e librave

Macron është duke u përpjekur të rishikojë idetë e Pleven dhe të zvogëlojë rëndësinë e bashkëpunimit të sigurisë me SHBA dhe NATO.

Nëse Gjermania pozicionohet si ekonomia më e fuqishme e BE-së, Macron dëshiron ta shndërrojë Francën në “muskujt e Bashkimit Evropian” dhe garantuesin e sigurisë rajonale.

Pas Brexit, Franca do të bëhet shteti i vetëm anëtar i BE-së që posedon armë bërthamore dhe një det të hapur, pra do të jetë e aftë për operacione të lëvizshme kudo në botë.

Pas vitit 2001, trupat franceze morën pjesë në operacione ushtarake dhe misione paqeruajtëse në Afganistan, Côte d’Ivoire, adad, Libi, Somali, Mali, Republikën e Afrikës Qendrore, Siri dhe Irak.

Sipas Business Insider, njësia Franceze e Antiterrorizmit, Njësia Kombëtare e Ndërhyrjes së Xhandarmërisë (GIGN), renditet e 5-ta nga 8 njësi të forcave speciale më të forta, e dyta vetëm për forcat speciale izraelite, britanike dhe amerikane.

Shpenzimet e Gjermanisë për mbrojtjen nuk arrijnë 2% (planifikon të rritet në 1.5% të PBB-së deri në 2024). Nga të gjitha vendet anëtare të NATO-s, vetëm Letonia, Polonia, Rumania, Mbretëria e Bashkuar, Estonia dhe Greqia rritën shpenzimet e mbrojtjes në 2% të PBB-së dhe më lart.

Sipas vlerësimit Global Firepower, forcat e armatosura të 18 shteteve anëtare të BE-së janë inferiore për sa i përket fuqisë ushtarake ndaj forcave të armatosura të Ukrainës, pavarësisht problemeve të furnizimit, armëve të vjetruara dhe pajisjeve, lulëzimit të korrupsionit, reformës së ngadaltë sipas standardeve të NATO-s.

NATO nuk është më i njëjti kamp monolit i Atlantikut si gjatë Luftës së Ftohtë.

E gjitha sepse vendet e Evropës Perëndimore dhe Turqia nuk e perceptojnë Rusinë dhe Kinën si sfida serioze për sigurinë evropiane, ata besojnë se do të përballen me kërcënimin e ekstremizmit islamik pa ndihmën e amerikanëve.

Një rol negativ luan qëndrimi i ekipit të Trump. Ideja e Macron për një ushtri evropiane është jopopullore në Uashington dhe mund të përdoret për të refuzuar të garantojë sigurinë e partnerëve të saj evropian.

Në kontekstin e një ndarje në aleancë, do të jetë më e lehtë për Moskën të luajë me kundërshtitë me Uashingtonin, Brukselin dhe Ankaranë, e të ndërhyjë në proceset politike të vendeve evropiane.

VAZHDO TË LEXOSH MË TEPËR PËR TEMËN


"Ushtria do të jetë plotësim i NATO-s"

Edhe Merkel kërkon krijimin e një ushtrie evropiane

Disa çështje ende të pambyllura

Çfarë e pengon marrëdhënien Francë-Rusi?