MENU
klinika

Nga Project Syndicate

Evropa si Amerika apo Amerika si Evropa?

21.04.2020 - 16:45

Më 1946, me Evropën e shkatërruar nga lufta dhe të rrënuar, udhëheqësi i Britanisë së Luftës, Winston Churchill, mbajti një fjalim në Cyrih në të cilin theksoi nevojën për të rikthyer paqen dhe lirinë në kontinent.

“Ne duhet të ndërtojmë një lloj të Shteteve të Bashkuara të Evropës”, deklaroi Churchill.

Ishte një moment themelor për atë që do të bëhej Bashkimi Evropian.

Në të vërtetë, në 74 vitet që nga fjalimi i tij, Mbretëria e Bashkuar fillimisht refuzoi të marrë pjesë në projektin evropian, më pas hyri në bllok dhe u largua në janar të këtij viti.

Pavarësisht kësaj, ideja e një Unioni koheziv mbeti, me Shtetet e Bashkuara të Amerikës si modelin ideal për atë që Evropa mund të bëhet një ditë.

Në të vërtetë, në vitin 2006, një vit pasi votuesit francezë dhe holandezë hodhën poshtë Kushtetutën Evropiane, Kryeministri i atëhershëm i Belgjikës, Guy Verhofstadt, publikoi një manifest për të ardhmen e kontinentit që ngjalli ëndrrën e Churchill. Ai e titulloi atë “Shtetet e Bashkuara të Evropës”.

Por pas një dekade krizash, rritje të ngadaltë, udhëheqje joefektive dhe ndarje të brendshme, ideja për ndërtimin e një entiteti të tillë nuk është zbehur. Por uniteti thjesht nuk është i mundur tani.

palacio106_Ivan AbreuSOPA ImagesLightRocket via Getty Images_USflagtornground

Në vend që të zhduknin ndarjet, takimet e shumta të krerëve të qeverive të BE dhe ministrave të financave i kanë thelluar  ato.

Ne nuk mund të veprojmë së bashku, sepse ne nuk mendojmë se i përkasim një tërësie të vetme.

Nuk ka Shtetet e Bashkuara të Evropës, por më tepër blloqe të bashkuara të shteteve brenda Evropës. Shpesh dëgjojmë për “frugalët”, për shembull, Visegrád Group, Nordikët dhe Jugorët. Një dinamikë e ngjashme ishte e dukshme gjatë dhe pas krizës financiare të vitit 2008, në përgjigjen e dobët të BE-së ndaj agresionit rus në Ukrainë dhe, në mënyrë shkatërrimtare, gjatë krizës së migracionit në 2015.

Dhe Evropës i mungon lidershipi i nevojshëm për të lidhur këto blloqe dhe për t’i çuar të gjithë në të njëjtin drejtim.

Në mungesë të një udhëheqjeje të fortë dhe efektive kombëtare, shtetet e SHBA, dhe, me më shumë fjalë, grupe shtetesh, po e kalojnë atë të vetëm.

Më 13 Prill, California, Washington State dhe Oregon njoftuan formimin e një “Pakti të Shteteve Perëndimore” për të koordinuar reagimin e tyre lidhur me koronavirusin, ndërsa shtatë shtetet verilindore kanë krijuar një grupim të ngjashëm.

Synimi im nuk është të mendoj për federalizmin amerikan ose shtrirjen e autoritetit të Trump. Ajo që kërkoj është të shpreh shqetësim të vërtetë.

Mbi të gjitha, është pikërisht dinamizmi që vjen nga Amerika, diversiteti dhe kohezioni, që e ka bërë vendin një model për shumë evropianë.

Drejtësia e Gjykatës Supreme të SHBA Louis Brandeis dikur përmendi që çdo shtet mund të shërbejë si një “laborator” për eksperimente të politikave inovative, të cilat më vonë mund të adoptohen në shkallë vendi.

Dhe SHBA ka qenë shumë më e suksesshme se Evropa në arritjen e ekuilibrit delikatë midis fuqizimit të shteteve individuale dhe ruajtjes së një ndjenje të unitetit kombëtar.

Sidoqoftë, edhe sot, Amerika po bie viktimë e ballkanizmit, konkurencës së brendshme, etj. Shenja të tilla paralajmëruese tregojnë që SHBA po bëhet më shumë si Evropa, sesa anasjelltas.

Këto zhvillime janë veçanërisht shqetësuese sepse vitet e ardhshme do të jenë jashtëzakonisht të vështira për një botë të ndryshuar nga COVID-19. Fondi Monetar Ndërkombëtar tani po parashikon që PBB-ja reale globale do të tkurret me 3% në vitin 2020 si rezultat i virusit, krahasuar me një rënie prej -0.1% në 2009.

Do të na duhen motorë globalë të krijimtarisë dhe rritjes ekonomike.

Më shumë se në çdo kohë që nga fundi i Luftës së Dytë Botërore, bota ka nevojë që Amerika të jetë në momentin e saj më të mirë, dhe të jetë një model për tu ndjekur përsëri. Për veten dhe ne, SHBA nuk mund të bëhet një Evropë tjetër.

Ana Palacio është ish-Ministre e Punëve të Jashtme të Spanjës dhe ish-zëvendëspresidente e Këshillit të Përgjithshëm të Grupit të Bankës Botërore. Ajo është  pedagoge në Universitetin Georgetown.

Përkthyer dhe përshtatur nga Project Syndicate/ konica.al

Kongresi duhet të miratojë programin e tij, menjëherë!

‘Fillimi i mbarë’ i Joe Biden

Washingtoni s’duhet të bjerë në kurthin e Kremlinit

Për të ndalur Navalnyn, Putin do afrohet me perëndimin

Demokratët duhet të provojnë se qeveria mund të funksionojë

Presidenca është mundësia më e mirë për Biden