MENU
klinika

"The Economist": Një motor i ri ekonomik!

A do të mundet India ‘të rrëzojë’ Kinën nga froni?

13.05.2022 - 12:10

Bota mund të përdorë më shumë shpresë ekonomike. Lufta në Ukrainë i ka dhënë një goditje të rëndë perspektivës së rritjes globale. Bllokimet dhe një ngadalësim i pronave kanë shuar Kinën, motorin e dikurshëm të rritjes së saj. Duke pasur parasysh madhësinë dhe potencialin e saj, duket e arsyeshme të pyesim nëse India mund të jetë motori i ardhshëm ekonomik i botës. Në prill, FMN-ja llogariti se PBB-ja indiane mund të rritet me më shumë se 8% këtë vit, lehtësisht ritmi më i shpejtë midis vendeve të mëdha. Një zgjerim i tillë i shpejtë, nëse vazhdon, do të kishte një ndikim të thellë në botë. Por, në një pjesë të madhe për shkak të ndryshimit të strukturës së ekonomisë globale, gjërat nuk janë aq të thjeshta sa India të marrë mantelin e Kinës.

Në vitet 2000 Kina përbënte gati një të tretën e rritjes globale, më shumë se Amerika dhe Bashkimi Evropian së bashku, duke shtuar kapacitete të reja prodhuese, çdo vit, ekuivalente me prodhimin e sotëm të Austrisë. Në vitet 2010, kontributi i Kinës ishte dyfishuar afërsisht, kështu që çdo vit zgjerimi vlente një Zvicër shtesë. Nga fillimi i mijëvjeçarit deri në prag të pandemisë, Kina u rrit në konsumatorin më të madh të shumicës së mallrave kryesore në botë dhe pjesa e saj e eksporteve globale të mallrave u rrit nga 4% në 13%.

A mund të përsëriste India bëma të tilla? Është ekonomia e gjashtë më e madhe në botë, siç ishte Kina në vitin 2000. Dhe prodhimi i saj sot qëndron gjerësisht aty ku ishte Kina dy dekada më parë. Kina vazhdoi të menaxhonte një normë mesatare vjetore rritjeje prej rreth 9%. India u rrit me pak më pak se 7% në vit gjatë së njëjtës periudhë. Megjithatë, mund të kishte bërë lehtësisht më mirë, po të mos ishin gabimet e politikave, si vendimi tronditës i kryeministrit Narendra Modi për të tërhequr disa kartëmonedha në vitin 2016 dhe dobësitë makroekonomike, duke përfshirë një sektor financiar të tejzgjatur. Qeveria mund të ketë mësuar nga e para; si politikëbërësit ashtu edhe bankat kanë punuar për të adresuar të dytën. Përpara luftës në Ukrainë, FMN-ja kishte llogaritur se India mund të rritet me 9% këtë vit. Disa optimistë argumentojnë se, në rrethanat e duhura, India mund të menaxhojë norma të tilla mbi një bazë të qëndrueshme.

Një vështrim më i afërt, megjithatë, sugjeron se India nuk është një zëvendësues për Kinën. Një problem është se ekonomia botërore është shumë më e madhe se sa ka qenë, e tillë që një rritje e dhënë e PBB-së së Indisë e rrit rritjen globale me më pak. Rritja e qëndrueshme vjetore prej 9% do të përmirësonte shumë jetën e indianëve dhe do të anonte ndjeshëm ekuilibrin e fuqisë ekonomike dhe politike globale. Por kjo nuk do të thotë se ekonomia botërore do të sillet rreth Indisë, siç bëri rreth Kinës gjatë dy dekadave të fundit. Kontributi i Indisë në rritjen globale do të mbetet më i vogël se ai i Amerikës dhe Evropës së bashku, për shembull.

Ndoshta më e rëndësishme, kushtet ekonomike globale mund të jenë dukshëm më të ndaluara se ato që mundësuan ngritjen e Kinës. Nga viti 1995 deri në vitin 2008, vlera e tregtisë botërore u rrit nga 17% e PBB-së globale në 25%. Pjesa e eksporteve të mallrave që marrin pjesë në zinxhirët e vlerës globale u rrit nga rreth 44% e eksporteve botërore në 52%. Kina ishte në krye të të dy tendencave. Ai ishte vendi tregtar më dominues që nga Britania perandorake, sipas një analize të “hiperglobalizimit” të publikuar në vitin 2013 nga Arvind Subramanian i Universitetit Brown dhe Martin Kessler i OECD, një institut kërkimi i vendeve të pasura.

India, në të kundërt, është një ‘peshk i vogël’ tregtar. Në prag të pandemisë ajo përbënte më pak se 2% të eksporteve globale të mallrave. Ajo shpreson ta rrisë atë pjesë duke investuar në infrastrukturë, duke ofruar subvencione publike për prodhuesit dhe duke negociuar marrëveshje tregtare me një entuziazëm jo karakteristik. Por kohët kanë ndryshuar. Tregtia botërore ka rënë si pjesë e PBB-së globale që nga fillimi i viteve 2010. Nacionalizmi ekonomik mund të pengojë një rimëkëmbje. Megjithatë, India mund të shpresojë të rrisë eksportet e saj duke kapur pjesën e tregut nga ekonomitë e tjera, duke përfshirë Kinën. Por bizneset dhe qeveritë që dikur ishin të gatshme të mbështeteshin shumë në Kinë në emër të efikasitetit, janë bërë më të kujdesshëm. Ngurrimi i tyre për t’u bërë shumë i varur nga çdo burim furnizimi mund të kontrollojë ambiciet e Indisë.

Dominimi i zinxhirëve të furnizimit global mund të mos jetë rruga e vetme drejt ndikimit ekonomik. India është një eksportues i parakohshëm i shërbimeve të teknologjisë dhe biznesit; megjithëse PBB-ja e saj është vetëm një e gjashta e asaj të Kinës, eksportet e shërbimeve të saj mbeten vetëm pas atyre të kësaj të fundit. Hulumtimi i publikuar në vitin 2020 nga Richard Baldwin i Institutit të Diplomuar në Gjenevë dhe Rikard Forslid i Universitetit të Stokholmit argumenton se ndryshimi teknologjik po zgjeron gamën e shërbimeve të eksportueshme dhe po ofron më shumë mundësi për punëtorët në vendet e varfra për të konkurruar me punonjësit e shërbimeve në botën e pasur. Por ndërsa shërbimet teknologjike dhe të biznesit mund të vazhdojnë të lulëzojnë në Indi, zgjerimi i tyre mund të kufizohet nga një sistem arsimor joadekuat, i cili performon mirë në masat e regjistrimit, por jo të rezultateve të të nxënit, dhe nga natyra e mbrojtur e sektorëve të shërbimeve të botës së pasur, të cilat mund të jenë më mirë të izoluara ndaj konkurrencës së huaj sesa punëtorët industrialë ndaj importeve kineze.

Rritja nënkontinentale
Edhe nëse India menaxhon një normë rritjeje prej më shumë se 6% se 9%, kjo nuk do të ishte asgjë. Do ta bënte Indinë ekonominë e tretë më të madhe në botë deri në mesin e viteve 2030, në të cilën pikë do të kontribuonte më shumë në PBB-në globale çdo vit sesa Britania, Gjermania dhe Japonia së bashku. Kërkesa indiane për burime më pas do të nxiste çmimet e mallrave, tregjet e saj të kapitalit do të nxisnin investitorët e huaj. Një popullsi e madhe anglisht-folëse dhe një sistem politik demokratik, nëse India mund ta mbajë atë, mund të lejojë që eksportet e teknologjisë dhe kulturore indiane të kenë më shumë ndikim global sesa ajo e Kinës në nivele të ngjashme të ardhurash.

Por bota deri atëherë do ta ketë pranuar, nëse nuk e ka njohur tashmë, se ngritja e Kinës ishte një ngjarje unike. Rritja indiane do të ndryshojë botën. Por nuk duhet të shpresoni dhe as të frikësoheni për një ripërsëritje të përvojës kineze.

/Përkthyer dhe përshtatur për Konica.al nga The Economist

VAZHDO TË LEXOSH MË TEPËR PËR TEMËN


Nëse Evergrande humbet pagesën sot...

‘Dridhet’ tregu i borxhit aziatik prej $400 miliardë

Nga Financial Times/ Çmimet e ushqimeve dhe konsumatori

“Nuk shqetësohem për bukën sot, por për nesër!”


Analiza/ Greqia dje, Ukraina sot!

A kërcënohet sërish nga kriza eurozona?

"BBC"/ Afati i fundit ishte më 27 maj!

Është paguar apo jo borxhi i Rusisë?

Çfarë vendimi u mor në lidhje me importin e naftës ruse?

Takimi G-7 u jep fund punimeve, premton ndihma për Ukrainën

Sa do të shiten nafta, benzina, gazi?

Vendosen çmimet e reja të karburanteve