MENU
klinika

Marrëdhëniet me Kinën

Çfarë duhet të mësojë Evropa, nga Lufta e ftohtë?

22.06.2020 - 13:50

Le të jemi të sinqertë: ekziston një luftë e re e ftohtë midis Kinës dhe Shteteve të Bashkuara.

Çdo analogji historike është e papërsosur, por nëse thelbi i një lufte të ftohtë është një luftë mbarëbotërore, shumë-dimensionale, afatgjatë midis dy superfuqive, kjo është një luftë e re e ftohtë.

Pyetja për pjesën tjetër është: çfarë të bëjmë për të? A i fusim kokat tona në rërë dhe themi: “Të lutem, largoje?” Ky është afërsisht qëndrimi i shumicës së evropianëve.

Apo e njohim realitetin dhe mundohemi për rezultatin më të mirë të mundshëm? Ky është padyshim drejtimi i duhur. Me këtë në mendje, këtu janë nëntë mësime nga Lufta e Ftohtë I për Luftën e Ftohtë II.

Ne duhet të mendojmë në pikëpamjen afatgjatë

Lufta e parë e ftohtë zgjati më shumë se 40 vjet. Republika Popullore e Kinës ka forca të mëdha, duke përfshirë krenarinë kombëtare, inovacionin evolucionar, një shoqëri sipërmarrëse dhe një parti leniniste që ka mësuar sistematikisht nga rënia e Bashkimit Sovjetik në mënyrë që të shmangë të njëjtin fat. Kjo do të zgjasë.

Cold War: Definition and Timeline | HISTORY.com - HISTORY

Kombinoni konkurrencën dhe bashkëpunimin

Politikat e ndalimit nuk ishin të dallueshme nga Lufta e parë e Ftohtë, ato ishin një pjesë e brendshme e saj.

Demokracitë ndërthurën një mbrojtjen , krenarinë dhe diplomacinë dhe bashkëpunimin. Qëndrimet për çështje si të Tajvanit duhet të jenë të qarta për shembull, por kështu duhet gatishmëria jonë e vazhdueshme për të punuar me Pekinin.

Bashkimi Evropian e përshkruan Kinën si partnere, konkurrente dhe një “rivale të një sistemi”. Duke pasur parasysh shkallën e ndërvarësisë midis Kinës dhe botës liberale, si dhe kërcënimeve globale të tilla si ndryshimi i klimës dhe covid-19, do të duhet të kemi një qasje të përafërt.

Përqendrohuni në dinamikën e brendshme të Kinës

Shkaku kryesor i kësaj lufte të re të ftohtë është kthesa e marrë nga udhëheqja e partisë komuniste kineze nën Xi Jinping që nga viti 2012: më shtypës në shtëpi, më agresiv jashtë vendit.Ne kemi nevojë për të gjithë ekspertizën për historinë, kulturën dhe politikën kineze, dhe për Azinë në tërësi.

Mos besoni se mund ta krijojmë sistemin e tyre

Një nga deliret përsëritës të politikës perëndimore në luftën e parë të ftohtë ishte se mund të ndryshonte drejtpërdrejt dhe parashikueshëm politikën e brendshme të palës tjetër.

Tërësia e politikave tona do të jetë në rastin më të mirë një shkak dytësor i ndryshimit në sistemin kinez. Mos harroni gjithmonë se ne i drejtohemi një shoqërie, si dhe një shteti. Sa më shumë që – të kritikojmë politikën e partisë-shtet në Xinjiang, Hong Kong dhe Detin e Kinës së Jugut, aq më shumë duhet të theksojmë se ky nuk është një sulm ndaj popullit kinez, me kulturën dhe historinë e tyre të pasur, tërheqëse. Në fund të fundit, janë kinezët ata që do të ndryshojnë Kinën, jo ne.

Kina nuk është Bashkimi Sovjetik

Të mësosh nga lufta e parë e ftohtë gjithashtu do të thotë të kuptosh se si kjo kohë është e ndryshme. Ashtu si Bashkimi Sovjetik ishte një miksim i politikës Leniniste dhe historisë Ruse, kështu Kina ndërthur leninizmin e Xi-së me kulturën dhe traditën kineze.

Pikat e forta dhe të dobëta të Kinës rrjedhin gjithashtu nga një kombinim i paparë i Leninizmit dhe Kapitalizmit.

Nëse nuk dini çfarë të bëni, bëni gjënë e duhur

Ne shohim me tmerr tragjedinë e Hong Kongut, shtypjen totalitare të ujgurëve në Xinjiang dhe arrestimet e disidentëve individualë të guximshëm. Qeveria britanike ka bërë gjënë e duhur në ofrimin nënshtetësisë së plotë britanike për deri në 3 milion banorë të Hong Kong-ut, edhe pse kjo nuk do të bëjë asgjë për të parandaluar sjelljen e qeverisë kineze.

Uniteti është forcë

Për momentin, Pekini ka mundësi pa fund për të përçarë dhe sunduar. Ndërkohë qëllimi i parë i politikës amerikane është “përmirësimi i qëndrueshmërisë së institucioneve, aleancave dhe partneriteteve tona”, por Donald Trump bën të kundërtën.

Një përgjigje efektive për sfidën kineze kërkon një unitet strategjik që është gjeografikisht më të gjerë se aleanca perëndimore para 1989-ës e Evropës Perëndimore dhe Amerikës së Veriut.

BE, Mbretëria e Bashkuar pas Brexitit dhe një administratë e re amerikane duhet të ulen me përfaqësuesit e demokracive të tjera.

Luftërat e ftohta fitohen në shtëpi

Deri më tani, gjëja e vetme më e rëndësishme për demokracitë është t’i bëjnë shoqëritë të prosperuara, të lira, të hapura dhe tërheqëse.

E njëjta gjë do të jetë e vërtetë edhe kësaj radhe. Nuk është politika jonë e jashtme që përfundimisht do t’i bindë  kinezët. Është ajo që ne bëjmë në shtëpitë tona.

Oh, dhe një gjë e fundit. Unë e quaj këtë një luftë të re të ftohtë sepse detyra ime si shkrimtar politik është ta quaj lopatën lopatë. Kjo nuk do të thotë që politikanët perëndimorë ta përdorin këtë frazë me konotacione të tilla negative.

Udhëheqësit e mençur nuk thonë gjithçka që dinë.

Timothy Garton Ash është Anëtar i Këshillit i ECFR.

Përkthyer dhe përshtatur nga The Guardian/ Konica.al

Trump i frikësohet potencialit të saj në debat

Kush është Kamala Harris?

"Nder i madh të shërbeja në këtë detyrë!"

Zgjedhjet në SHBA/ Joe Biden tërhiqet nga gara!